Dzieci z MMC często mierzą się z obniżoną samooceną, lękiem społecznym i trudnościami adaptacyjnymi. Trudności w koordynacji wzrokowo-ruchowej przekładają się na wyzwania w nauce czy aktywnościach sportowych, a częste hospitalizacje i operacje mogą zaburzać poczucie bezpieczeństwa. Psycholog pracuje z rodziną nad strategię radzenia sobie, wzmacnianiem zasobów i budowaniem odporności.
Psychologia
Zaburzenia poznawcze u dzieci z rozszczepem kręgosłupa (spina bifida) są stosunkowo częste, zwłaszcza gdy współwystępują powikłania neurologiczne, takie jak wodogłowie. Zakres trudności jest bardzo zróżnicowany – od łagodnych problemów szkolnych po poważniejsze deficyty neuropsychologiczne.
Dlaczego dochodzi do zaburzeń poznawczych?
Najczęstsze przyczyny to:
uszkodzenia struktur mózgu (szczególnie przy współistniejącym wodogłowiu),
wady towarzyszące, np. malformacja Malformacja Arnolda-Chiariego typu II,
liczne operacje neurochirurgiczne,
powikłania zastawki komorowo-otrzewnowej,
długotrwałe hospitalizacje wpływające na rozwój psychospołeczny.
Najczęstsze trudności poznawcze
1. Uwaga i koncentracja
skrócony czas skupienia
nadpobudliwość
trudności z podzielnością uwagi
2. Funkcje wykonawcze
problemy z planowaniem
trudności z organizacją pracy
kłopoty z kontrolą impulsów
3. Pamięć
osłabiona pamięć operacyjna
trudności z zapamiętywaniem sekwencji
4. Funkcje wzrokowo-przestrzenne
To bardzo charakterystyczne:
trudności w orientacji przestrzennej
problemy z geometrią
kłopoty z mapami i schematami
5. Matematyka
dyskalkulia
trudności z rozumieniem pojęć liczbowych
6. Język
Ciekawostka:
U wielu dzieci słownictwo i mowa są stosunkowo dobrze rozwinięte, natomiast:
rozumienie bardziej złożonych komunikatów może być osłabione
pojawiają się trudności pragmatyczne (rozumienie żartów, metafor)
Poziom inteligencji
IQ często mieści się w normie lub w dolnych granicach normy.
Profil bywa nierównomierny: lepsze funkcje werbalne niż niewerbalne.
U części dzieci występuje niepełnosprawność intelektualna (szczególnie przy ciężkim wodogłowiu).
Funkcjonowanie szkolne
Typowe trudności:
wolniejsze tempo pracy
potrzeba powtórzeń
problemy z matematyką i przedmiotami ścisłymi
trudności organizacyjne
Dlatego zalecane są:
wczesna diagnoza neuropsychologiczna
indywidualizacja nauczania
wsparcie pedagoga specjalnego
rehabilitacja neuropsychologiczna
Ważne
Nie każde dziecko z rozszczepem kręgosłupa ma zaburzenia poznawcze.
Na rozwój wpływają m.in.:
poziom uszkodzenia rdzenia,
obecność wodogłowia,
jakość leczenia i rehabilitacji,
wsparcie środowiskowe.
